De stijgende belangstelling voor hartgezondheid en mentale veerkracht heeft de vraag naar natuurlijke omega-3-bronnen opnieuw doen pieken. Terwijl supplementen hun plaats behouden, wijst nieuw onderzoek erop dat een klassieke Noordse vis nog altijd efficiënter is in opname en effectiviteit. De kwestie raakt niet alleen supermarkten en vissers, maar ook voedingsrichtlijnen in heel Europa.
Een oude bekende met nieuwe wetenschappelijke aandacht
De Atlantische haring, overvloedig aanwezig in de koude wateren rond Noorwegen, IJsland en Schotland, blijkt volgens een gezamenlijke analyse van het Noors Instituut voor Voeding (NIFES) en Wageningen University een uitzonderlijk rijke bron van omega-3 vetzuren EPA en DHA. In vergelijking met zalm bevat haring tot 35% meer EPA per gram vet.
Het onderzoek, gepubliceerd in maart 2024, baseerde zich op monsters uit vier vangstgebieden in de Noordzee. De resultaten tonen opmerkelijke verschillen naargelang seizoen en opslagduur — factoren die ook invloed hebben op het gezondheidsprofiel van consumentenproducten.
De markt schuift langzaam mee
Ondanks deze cijfers blijft zalm dominant in de schappen. Volgens data van Eurostat vertegenwoordigde zalm vorig jaar 41% van de totale consumptie van vette vis binnen de EU, terwijl haring slechts 12% haalde. Toch wijzen handelaren erop dat haring per kilo minder dan de helft kost.
| Vissoort | Gemiddelde prijs/kg (EUR) | Omega-3 (g/100g) |
|---|---|---|
| Zalm | 18,50 | 1,8 |
| Haring | 8,20 | 2,6 |
| Makreel | 10,70 | 2,4 |
Die verhouding zet voedingsdeskundigen aan tot vragen over economische efficiëntie: waarom kiezen consumenten vaker voor duurdere vissoorten met minder voedingswaarde? Het antwoord lijkt deels cultureel: marketingcampagnes hebben zalm jarenlang gepositioneerd als hét symbool van gezonde luxe.
Tussen duurzaamheid en volksgezondheid
Noorwegen exporteerde in 2023 meer dan 250.000 ton haring naar EU-lidstaten. Tegelijkertijd benadrukt het Wereldnatuurfonds (WWF) dat sommige bestanden onder druk staan door klimaatverandering. Hogere watertemperaturen verschuiven migratiepatronen noordwaarts, waardoor vangstquota aangepast moeten worden om overbevissing te vermijden.
GezondheidDe eenvoudige bewegingen die de mobiliteit vergroten in slechts enkele minuten per dagHet Europese Gemeenschappelijk Visserijbeleid (GVB) stelt sinds januari 2024 strengere limieten in: maximaal 450.000 ton mag dit jaar gevangen worden binnen ICES-zone IIa. De spanning tussen ecologisch behoud en volksgezondheidsbelang — meer mensen aan de omega-3 — wordt daarmee tastbaar.
Koken met kennis: wat blijft er over na verhitting?
Bakken op hoge temperatuur kan tot 25% verlies aan omega-3 veroorzaken, volgens tests uitgevoerd door het RIVM. Stomen of garen op lage temperatuur houdt daarentegen bijna alle vetzuren intact. Dat praktische detail maakt deel uit van nieuwe voorlichtingscampagnes die eind dit jaar van start gaan onder leiding van het Voedingscentrum.
- Eet wekelijks twee porties vette vis, waarvan één uit duurzame vangst (Richtlijn Gezondheidsraad).
- Kies bij voorkeur MSC-gecertificeerde producten om overbevissing te vermijden.
- Bewaartijd beïnvloedt vetzuurprofiel: consumptie binnen drie maanden na vangst wordt aanbevolen.
Tussen traditie en toekomst: wie bepaalt wat gezond is?
Sommige voedingsproducenten pleiten voor een herwaardering van traditionele Noordzeesoorten als alternatief voor geïmporteerde kweekvis. Anderen waarschuwen dat zonder duidelijke labeling en publieke campagnes het gedrag van consumenten nauwelijks verandert. EFSA werkt daarom aan een update van haar aanbevelingen over mariene vetzuren; publicatie wordt verwacht in december 2024.
Tegen die achtergrond krijgt één oude vertrouwde vis plots een nieuwe rol toebedeeld: niet langer enkel symbool van volkstraditie of vissersfeest, maar mogelijk hét referentiepunt voor natuurlijke omega-3 binnen een veranderend Europees voedingslandschap.
Nog iemand zin gekregen in een broodje haring na dit stuk? 😋
Mooie nuance tussen gezondheid en ecologie – zelden zo goed uitgelegd gezien.
Tijd om eens zelf te experimenteren met stomen ipv bakken!
Zolang het MSC-label er maar op staat, koop ik het met gerust hart.
Zou tof zijn als scholen dit soort info in lessen gebruiken 😍
Sommige woorden vond ik moeilijk hoor… “mariene vetzuren”? Wat betekent dat precies?
Denk wel dat consumenten vooral kiezen op smaak, niet op cijfers.
Bizar hoe prijs en kwaliteit soms totaal niet overeenkomen in voeding…
Lekker kort samengevat: eet meer haring = win-win 👍🐟
Echt waar? Meer omega-3 dan zalm?? Dat had ik nooit gedacht!
Kleine vraag: geldt dit ook voor ingelegde haring (met ui)? Of verandert dat iets aan de vetzuren?
Mooie foto’s zouden dit artikel nog sterker maken 🙂
Binnen drie maanden na vangst consumeren – wie houdt dat bij eigenlijk?
Sceptisch hoor… elk jaar wordt er wel een ‘nieuwe beste vis’ uitgeroepen.
Eindelijk eens geen artikel over supplementen maar over écht eten 💪
Vind het jammer dat duurzaamheid pas aan het einde genoemd wordt; zou meer nadruk mogen krijgen.
Lol, straks krijgen we “superfood-haring” in hippe verpakkingen 😂
Interessant hoe klimaatverandering zelfs onze omega-inname beïnvloedt…
Mooie balans tussen wetenschap en praktijkadvies. Complimenten aan de auteur.
Nog nooit van EPA/DHA gehoord tot vandaag. Weer wat geleerd!
Zalm voelt ineens als fastfood vergeleken met haring 😆
Zoveel regels en quota… maakt vis eten bijna politiek 🙄
Kijk aan, eindelijk erkenning voor onze eigen Noordzeevis! 🇳🇱🐟
Benieuwd wat EFSA straks gaat adviseren. Dat kan nog wel wat losmaken.
Duidelijk geschreven, bedankt voor de bronvermelding ook.
Kleine opmerking: “Noors Instituut” moet volgens mij “Norsk Institutt” zijn? Niet zeker tho…
Sommige stukken klonken alsof ze rechtstreeks uit een rapport kwamen. Mag luchtiger!
Ziet ernaar uit dat ik voortaan vaker een Hollandse Nieuwe ga scoren 😉
Nooit gedacht dat temperatuur zo’n verschil maakt bij koken. Handige tip!
Leuk en informatief stuk, alleen jammer van die wat droge toon in het midden.
Trouwens, 8 euro per kilo is echt goedkoop vergeleken met zalm!
Waarom noemt niemand sardines? Die doen toch ook mee in die categorie?
Knap hoe wetenschap en traditie hier samenkomen.
Lijkt me tijd dat supermarkten hun assortiment aanpassen 😎
Zou gerookte haring nog steeds zoveel omega-3 bevatten?
Mensen vergeten vaak dat lokale vis duurzamer kan zijn. Goed punt hier!
Wist je dat sommige mensen allergisch zijn voor vette vis? Misschien een vermelding waard.
Lekker kort en krachtig onderzoekssamenvatting. 👍
Interessant dat opslagduur invloed heeft. Betekent dat diepvriesharing minder gezond is?
Ik vind haring eerlijk gezegd vies… wat nu?
Zalm is gewoon mooier op Instagram, dáárom kopen mensen het. #marketing
Kleine spelfout in alinea drie, maar verder top geschreven.
Dus bakken is slecht voor de omega’s? Tijd om m’n stomer boven te halen!
Grappig hoe iets ‘ouderwets’ ineens weer hip wordt. Net als retro kleding 😁
Hmm, ik ben vegetariër – zijn er plantaardige alternatieven met evenveel omega-3?
Goede info, maar een beetje te veel cijfers naar mijn smaak.
Is dit gesponsord door de haringindustrie ofzo?
Bedankt voor dit artikel! Ik ga mijn wekelijkse vispatroon herzien.
Mijn opa zei altijd: “Een haring per dag houdt de dokter weg” 😂 Misschien had hij gelijk!
Klinkt goed, maar zijn die vangstquota niet veel te hoog?
Waarom heeft niemand het ooit over makreel? Die scoort ook goed volgens die tabel.
Zolang het maar lekker is. Gezondheid komt op de tweede plaats voor mij 😉
Ik eet al jaren haring bij de kraam – blijkt dus dat ik onbewust supergezond bezig ben!
Leuk stuk, maar ik vraag me af of de cijfers onafhankelijk zijn gecontroleerd.
Wat betekent “EPA” precies? Klinkt chemisch, maar blijkbaar gezond?
Dus eigenlijk eten we te dure vis voor minder voedingswaarde? Dat klinkt als marketing op z’n best 😅
Interessant artikel! Ik wist niet dat haring zóveel meer omega-3 bevat dan zalm.