Nieuwe gegevens van het Nationaal Voedingscentrum en de Universiteit Wageningen zetten een onverwachte speler in de schijnwerpers. Waar men jarenlang amandelen en zonnebloempitten als voornaamste bronnen van vitamine E beschouwde, blijkt nu dat een vruchtenras uit de Andes — nauwelijks bekend op Europese markten — opvallend rijk is aan deze vetoplosbare antioxidant. De ontdekking roept vragen op over diversiteit in voeding, duurzaamheid van import en herwaardering van lokale alternatieven.
Onderzoek legt een vergeten vrucht bloot
De analyse, uitgevoerd in maart 2024 onder leiding van het Laboratorium voor Voeding en Gezondheid (WUR) in samenwerking met de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA), richtte zich op twaalf exotische vruchten die in toenemende mate in supermarkten verschijnen. De zogenoemde lucuma, afkomstig uit hooggelegen gebieden van Peru, bleek gemiddeld 8,9 milligram vitamine E per 100 gram vruchtvlees te bevatten. Ter vergelijking: avocado’s leveren ongeveer 2,1 milligram per 100 gram.
De onderzoekers benadrukken dat het gehalte afhankelijk is van hoogte en rijpingsstadium. Vruchten geteeld boven 1800 meter vertoonden tot 25% hogere waarden dan exemplaren uit lagere valleien. Dat verschil maakt de lucuma interessant voor producenten die naar natuurlijke antioxidanten zoeken.
Van nicheproduct tot voedingsclaim
Volgens cijfers van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) groeide de import van lucumapoeder in vijf jaar tijd met meer dan 260%. Toch mag het product in Europa alleen als “natuurlijk bron van vitamine E” worden aangeduid wanneer het voldoet aan de EU‑verordening (EG) nr. 1924/2006 inzake voedings- en gezondheidsclaims.
Fabrikanten balanceren daardoor tussen wetenschappelijke bevindingen en wettelijke beperkingen. Een te sterke claim kan leiden tot boetes of verplichte heretikettering. Tegelijkertijd speelt consumentenvraag: wie bewust kiest voor plantaardige bronnen wil weten welke producten echt bijdragen aan zijn micronutriëntenbalans.
De kracht en grenzen van vitamine E
Vitamine E fungeert als beschermer tegen oxidatieve stress en ondersteunt het immuunsysteem. Toch laat het RIVM weten dat ruim 30% van de volwassenen onder de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid blijft, vooral bij vetarme diëten of strikte plantaardige eetpatronen.
| Voedingsbron | Gemiddeld gehalte vitamine E (mg/100g) | % ADH bij 50g portie |
|---|---|---|
| Lucuma (hooggebergte) | 8,9 | ≈40% |
| Amandelen | 25,6 | ≈120% |
| Zonnebloempitten | 36,0 | ≈170% |
| Avocado | 2,1 | ≈10% |
Binnen dit spectrum positioneert de lucuma zich niet als kampioen, maar wel als opmerkelijke nieuwkomer die fruitliefhebbers extra variatie biedt zonder overmatige vetinname.
Tussen duurzaam imago en ecologische voetafdruk
Sommige milieuorganisaties wijzen op de paradox: wat gezond lijkt voor het individu kan belastend zijn voor het klimaat. Transport vanuit Zuid-Amerika veroorzaakt gemiddeld 5,4 kg CO₂‑uitstoot per kilogram lucumapoeder volgens berekeningen van het International Food Logistics Forum (2023). Dat cijfer plaatst vraagtekens bij grootschalige introductie op Europese markten.
DuurzaamheidSiciliëroute 7 dagen: de essentiële etappesKleine coöperaties in Peru vrezen echter dat strengere importnormen hun bestaanszekerheid aantasten. Voor hen is export vaak de enige winstgevende afzetmarkt; binnenlandse consumptie blijft marginaal door prijsverschillen met lokale basisvoeding zoals maïs of quinoa.
Kantelpunt: lokaal alternatief komt dichterbij
Sinds januari 2024 experimenteert een consortium rond de Universiteit Gent met teeltproeven van verwante soorten uit dezelfde botanische familie (Pouteria lucuma‑hybriden) in Zuid-Europa. De eerste resultaten tonen vruchten met 70% van het oorspronkelijke vitamine‑E‑gehalte, geteeld zonder tropisch transport of koelketen.
- Verwachte commerciële beschikbaarheid: voorjaar 2026.
- Kostenraming: € 9–11 per kilo vers fruit (tegenover € 18 bij import).
- Mogelijke EFSA-erkenning als “nieuw voedingsmiddel”: eind 2025.
Als deze teelt haalbaar blijkt, verandert dat zowel prijsstructuren als duurzaamheidsargumenten. De spanning tussen mondiale handel en regionale productie verschuift dan naar concrete keuzes in supermarkten en keukens.
Wat consumenten nu kunnen doen
Dietisten raden aan om bronnen te spreiden: noten voor hoge concentraties, groene groenten voor regelmaat, fruit zoals lucuma voor afwisseling. Wie supplementen overweegt moet rekening houden met bovengrenzen: boven 300 milligram per dag kan vitamine E interfereren met bloedstolling volgens EFSA‑advies 2020.
Tegelijk ontstaan nieuwe etiketten waarbij vitamine‑E‑rijkdom gekoppeld wordt aan fairtradecriteria of CO₂‑neutrale logistiek. Supermarkten testen momenteel QR‑codes die herkomstdata tonen tot op perceelniveau — een technologische stap die transparantie belooft maar ook controle-intensiever maakt voor producenten.
Tussen hype en gewoontevorming
Eén vruchtsoort kan geen voedingspatroon veranderen, maar ze dwingt beleidsmakers om opnieuw te kijken naar hoe “gezond” wordt gedefinieerd: via inhoudsstoffen of via impactketens. In dat spanningsveld beweegt de lucuma zich — bergopwaarts qua populariteit, maar nog zoekend naar evenwicht tussen wetenschap, wetgeving en werkelijkheid aan tafel.
Duidelijke uitleg over regelgeving – meestal wordt dat vergeten bij zulke artikelen.
Eerlijk gezegd vind ik ‘lucuma’ gewoon een leuk woord haha 😄
Sommige cijfers klinken bijna te mooi om waar te zijn… 🤨
Beter spreiden inderdaad – variatie blijft het belangrijkste advies.
Krijg meteen zin om iets met exotisch fruit te bakken 🍰
Lijkt me lastig om lokale alternatieven even voedzaam te maken.
Zolang het lekker is én gezond: count me in!
Kleine boeren verdienen steun; mooi dat dit benoemd werd in het artikel 👍
Mensen willen altijd iets nieuws; morgen weer een andere supervrucht zeker.
Sommige reacties hier lijken geschreven door het voedingscentrum zelf lol 😂
Bizar hoe snel importcijfers kunnen stijgen. 260% groei?! Wow!
Hopelijk geen ontbossing voor deze nieuwe hype…
Denk niet dat dit groot gaat worden — mensen houden vast aan wat ze kennen.
Mooie combinatie van wetenschap en maatschappij in dit artikel!
Klinkt gezond maar eerlijk: amandelen smaken beter 😜
Zou die vrucht ook goed blijven bij transport of bederft hij snel?
Nog even en we krijgen “vitamine‑E‑smoothie bars” overal 😅
Lijkt me lastig om fairtrade én milieuvriendelijk tegelijk te zijn…
Eindelijk eens positief nieuws uit de voedingswereld 😊
Lol, straks noemen ze elke exotische vrucht een wondermiddel 🙃
Knap werk van Wageningen! Altijd verrassend onderzoek daar.
Mss kunnen ze hybride soorten kruisen met Europese fruitsoorten 🤔
Zou graag zien dat supermarkten transparanter worden over CO₂‑uitstoot per product.
Duidelijk dat voeding tegenwoordig net zoveel over politiek gaat als over eten zelf.
Mooie balans tussen gezondheid en duurzaamheid in dit stuk 👏
Laten we eerlijk zijn: niemand gaat 100g lucuma per dag eten 😂
Klinkt alsof EFSA nogal streng is met claims. Terecht ook wel.
Iemand tips waar je betrouwbare lucumaproducten kunt vinden online?
Wat is de ADH precies voor vitamine E trouwens?
Zou leuk zijn als Nederlandse boeren dit ook eens probeerden te telen.
Dus eigenlijk zijn noten nog steeds kampioen qua vitamine E?
Interessant hoe hoogte invloed heeft op vitaminegehalte. Dat wist ik niet!
Lijkt me vooral marketinggedreven… er zijn genoeg lokale vruchten met vitamines.
Zodra het lokaal geteeld wordt koop ik het, niet eerder.
Smaakt een beetje naar karamel volgens mij, dus dat komt goed uit 😋
M’n oma gebruikte lucumapoeder al jaren geleden in haar baksels!
Kleine typefoutjes in het artikel, maar inhoudelijk top 😉
Prachtig voorbeeld van hoe wetenschap en handel botsen.
Zou graag zien dat ze ook data geven over antioxidanten in gewone appels.
Lekker geschreven artikel trouwens – helder en niet overdreven technisch.
Cool dat Gent al test met eigen teelt. België loopt soms écht voorop!
Wat een lange reis voor één vrucht… milieuvriendelijk lijkt anders.
Mensen moeten niet alles geloven wat zogenaamd ‘super’ is.
Klinkt als een excuus om meer smoothies te drinken 😁
Hoe smaakt lucuma eigenlijk? Zoet? Zuur? Of meer zoals avocado?
Nooit gedacht dat vitamine E zo belangrijk was voor je immuunsysteem 😮
Gaat de prijs dalen als ze hem in Europa kunnen kweken? Hopelijk wel!
Hmm… weer iets nieuws om influencers over te horen 🙄
Die vergelijkingstabel helpt echt, bedankt voor de duidelijke cijfers!
Is het veilig om die vrucht rauw te eten of moet je hem verwerken?
Klinkt interessant maar 5,4 kg CO₂ per kilo poeder is absurd veel.
Lucuma ijs is trouwens al jaren populair in Peru, wist je dat? 🍦
Tof dat ze proberen om hem in Zuid‑Europa te telen, scheelt CO₂!
Lijkt me eerlijk gezegd beter om gewoon amandelen te eten. Minder gedoe.
“Natuurlijk bron van vitamine E” – haha, marketingtaal ten top!
Waarom hoor ik hier nu pas over? WUR doet goed werk blijkbaar.
Ziet ernaar uit dat de Andes onze nieuwe supermarktleverancier wordt 😂
Leuk stukje! Nu nog weten waar ik die vrucht kan kopen 🙂
Ik vraag me af of die lucuma ook lekker smaakt of alleen “gezond” is.
Weer een product dat van de andere kant van de wereld moet komen… hoe duurzaam is dat eigenlijk?
8,9 mg vitamine E per 100g is best veel voor fruit. Interessant.
Bedankt voor het delen van dit artikel, heel informatief!
Is dit weer zo’n superfoodhype of zit er echt wetenschap achter?
Wow, ik had nog nooit van lucuma gehoord! Klinkt als iets wat ik wil proeven 😋