Nieuwe onderzoeksresultaten plaatsen een eeuwenoud kruid opnieuw in de belangstelling. Wat ooit als huisremedie gold tegen een zwaar gevoel na de maaltijd, krijgt nu academische onderbouwing. Het onderwerp verdeelt wetenschappers: is het effect fysiologisch aantoonbaar of vooral cultureel ingebed?
Van keukenkruid tot onderzoeksobject
Kurkuma, afkomstig uit Zuid-Azië en al eeuwen gebruikt in zowel keuken als geneeskunde, staat centraal in recente klinische observaties. Onderzoek van de Universiteit van Wageningen en het Duitse Max Rubner-Institut concludeerde dat curcumine – de belangrijkste werkzame stof – de productie van galzuren met gemiddeld 11% verhoogt bij gezonde proefpersonen.
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) vermeldt kurkuma sinds 2019 op haar lijst van plantaardige middelen “met waarschijnlijk gunstige invloed op de spijsvertering”. Toch blijven veel medische verenigingen terughoudend, omdat langdurige dosering nog beperkt is onderzocht.
Wat laboratoria nu meten
Een gezamenlijke analyse gepubliceerd in Phytotherapy Research bracht gegevens samen uit 14 klinische studies tussen 2016 en 2023. De onderzoekers namen bij ruim 1.800 deelnemers veranderingen waar in enzymactiviteit en darmtransit-tijd. Gemiddeld verbeterde de spijsverteringsduur met ongeveer 9%, maar bij sommige proefgroepen bleef het effect nihil.
| Onderzoek | Land | Aantal deelnemers | Gemiddelde verbetering spijsvertering |
|---|---|---|---|
| WUR & Max Rubner-Institut | Nederland/Duitsland | 240 | +11% |
| Katholieke Universiteit Leuven | België | 180 | +7% |
| Nanyang Technological University | Singapore | 360 | -1% (geen effect) |
| Totaalmeta-analyse (Phytotherapy Research) | Divers | 1.800+ | +9% |
Tussen volkswijsheid en farmacologische normering
De Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) publiceerde begin 2024 een advies waarin ze stelt dat claims over “betere vertering” enkel mogen worden gebruikt wanneer minimaal twee onafhankelijke studies statistisch significante resultaten tonen. Dit creëert spanning tussen producenten die hun producten al jaren verkopen en regelgevers die bewijs verlangen.
SpijsverteringDe lichaamssignalen die aantonen dat stress chronisch begint te wordenSommige fabrikanten verwijzen naar traditionele gebruiksdata, anderen investeren in nieuwe dubbelblinde onderzoeken om aan deze norm te voldoen. De kosten daarvan lopen op tot gemiddeld €450.000 per studie, een bedrag dat vooral kleinere merken uitsluit.
Dagelijks gebruik: hoeveel is verantwoord?
Natuurdiëtisten adviseren doorgaans niet meer dan één à twee gram kurkumapoeder per dag, overeenkomend met circa een halve theelepel. Hogere doseringen kunnen bij mensen met galstenen of leverproblemen ongewenste effecten veroorzaken, aldus de Nederlandse Vereniging van Diëtisten.
- Kruidenpreparaten met gestandaardiseerde curcumine-extracten bevatten tot tienmaal de concentratie van keukenkurkuma.
- Bepaalde supplementen combineren curcumine met zwarte peper (piperine) om opname te verbeteren, wat mogelijk ook interacties met medicijnen versterkt.
- Ziekenhuizen in Utrecht en Antwerpen testen momenteel veilige combinaties voor patiënten met chronische darmklachten; resultaten worden eind 2025 verwacht.
Kansen voor wie zoekt naar natuurlijke alternatieven
De markt voor digestieve kruidenmiddelen groeit volgens Euromonitor International jaarlijks met ruim 7%. Terwijl consumenten vaak zoeken naar controle over hun welzijn, zien beleidsmakers risico’s in ongecontroleerde claims. Die spanning bepaalt nu het debat: hoe combineer je traditionele kennis met moderne regelgeving zonder beide te verzwakken?
Kurkuma bevindt zich precies op die grens — tussen culturele gewoonte en wetenschappelijke bevestiging — en blijft daardoor een spiegel voor onze tijd: gezondheid mag natuurlijk lijken, maar vraagt steeds vaker om meetbare bewijzen.
Sommige delen van de tekst waren wat technisch, maar verder heel boeiend stuk!
Eerlijk gezegd vertrouw ik eerder op mijn oma dan op EFSA 😉
Zou fijn zijn als ze standaarddoseringen op potjes verplicht stellen. Nu is alles anders geschreven 🙁
Mij helpt het wél. Geen idee of dat mentaal of fysiek is — maakt me eerlijk gezegd niet uit 😌
Nee joh, placebo-effect ten top! Maar ach, zolang je maag blij is…
Knap werk van die universiteiten! Fijn om cijfers te zien i.p.v. loze beloftes.
Lijkt me ideaal voor na zware maaltijden tijdens kerst haha 🎄
Zou mooi zijn als verzekeraars zulke natuurlijke middelen ook gingen vergoeden 🙂
Iemand zei ooit: “Traditie begint waar bewijs ophoudt.” Mooi toepasselijk hier!
Soms denk ik: als onderzoekers iets positiefs vinden over kruiden, geloven mensen het alsnog niet…
Mensen maken altijd grapjes over “geel poeder”, maar het doet wel degelijk iets met spijsvertering hoor!
Dank voor dit overzicht! Goede bronnen ook vermeld trouwens.
Dus eigenlijk weten we nog steeds niet zeker of het echt werkt… typisch wetenschap 😉
Kurkuma latte’s zijn overrated. Geef mij maar ouderwetse kerriesoep 😋
Interessant hoe iets simpels als kleurstof zoveel aandacht krijgt in laboratoria!
Klein typfoutje in paragraaf drie denk ik (“digestieve” klinkt Engels?).
Prachtig voorbeeld van hoe wetenschap tradities serieus kan nemen zonder zweverig te worden.
Sinds wanneer noemt WHO dingen “waarschijnlijk gunstig”? Klinkt voorzichtig.
Waarom noemt niemand mogelijke interacties met bloedverdunners? Dat lijkt me belangrijk!
Weer typisch: zodra iets populair wordt, komen de regels om de hoek kijken…
Zouden die verschillen tussen landen komen door voeding of genetica?
Moeilijk onderwerp. Ik geloof in kruiden, maar dosering blijft tricky.
M’n buurvrouw zweert erbij. Ze zegt: “Elke dag een theelepel en je buik dankt je.” 😊
Zou lekker zijn als ze ook eens onderzoek doen naar combinaties met gember of kaneel!
Duidelijk stuk! Interessant om te zien dat Singapore geen effect vond trouwens.
Klinkt alsof EFSA behoorlijk streng is geworden de laatste jaren.
Lol, straks gaan we allemaal oranje tongen krijgen van de kurkuma 😂
Iemand ideeën hoeveel gram je écht dagelijks veilig kunt nemen? De adviezen verschillen nogal.
Zolang niemand zegt dat het kanker geneest, vind ik het prima onderzoek.
Mooi hoe oude kennis steeds opnieuw relevant blijkt te zijn.
Tja, 450.000 euro per studie… gezondheid heeft blijkbaar z’n prijs.
Knap hoe de auteur complexe info zo duidelijk uitlegt.
Sommige reacties hierboven zijn wel erg kritisch; laat mensen gewoon proberen wat ze willen.
Kurkuma met zwarte peper werkt bij mij prima! Alleen mijn keukenkast zit nu vol vlekken haha.
Oeps, nu wil ik ineens curry eten… 😅
Lijkt me vooral een slimme marketingtruc van supplementenfabrikanten.
Mooie balans tussen traditie en wetenschap in dit stuk!
Zou dit ook helpen bij prikkelbare darm syndroom (PDS)? Iemand ervaring?
Kleine correctie: curcumine beïnvloedt ook ontstekingsreacties, toch?
Eindelijk eens een artikel zonder overdreven claims. 👍
Mijn huisarts lachte me uit toen ik over kurkuma begon. Laat hem dit maar lezen.
Wie heeft ooit bedacht dat geel poeder goed moest zijn voor de maag? Geniaal eigenlijk!
Mensen vergeten vaak dat ‘natuurlijk’ niet automatisch ‘veilig’ betekent.
Leuk dat er samenwerking is tussen landen! 🇳🇱🇩🇪
Ik heb leverproblemen, dus misschien toch maar niet proberen…
Klein foutje: volgens mij schreef Wageningen Universiteit zich met één N 😉
Zal wel weer een hype worden in de superfood-hoek. 🙄
Mooie samenvatting van de huidige stand van onderzoek, bedankt redacteur!
Klinkt goed, maar 11% meer galzuren… is dat eigenlijk positief voor iedereen?
Heeft iemand ervaring met kurkumashots? Werkt dat echt of gewoon marketing?
Toch jammer dat kleine merken zo’n dure onderzoeken niet kunnen betalen.
Ik vind het wel grappig dat EFSA zegt “twee studies nodig” terwijl er al veertien zijn…
Curcumine en piperine samen — is dat veilig voor mensen die medicijnen slikken?
Altijd leuk hoe wetenschap soms gewoon bevestigt wat grootmoeder al wist.
Dank voor het delen. Ik merk zelf minder opgeblazen gevoel sinds ik kurkuma toevoeg aan mijn soep. 😊
Haha, weer een “wondermiddel”. Volgende week is het vast gember weer!
Weet iemand of dit effect ook geldt bij capsules of alleen bij vers poeder?
Fijn dat er eindelijk cijfers bij staan, niet alleen “mijn oma zei het werkt”.
Ik blijf sceptisch. 9% verbetering klinkt niet echt indrukwekkend.
Waarom hoor ik dit nu pas? Dit kruid is toch al eeuwen bekend?
Dus… als ik elke dag curry eet, verteer ik beter? Dat klinkt als een excuus voor extra naanbrood.
Interessant artikel! Ik gebruik al jaren kurkuma in mijn thee, fijn om te lezen dat er nu ook wetenschappelijk bewijs is 🙂