De herfst schuift trager op en dat verandert het toeristische ritme. Waar vroeger de strandstoelen eind september werden opgeborgen, blijven ze nu weken langer staan. Reisbureaus signaleren een groei van 18 % in lastminuteboekingen voor zuidelijke kustbestemmingen in oktober, vooral richting Middellandse Zee en Atlantische eilanden. De kalender verschuift, maar niet iedereen profiteert daar op dezelfde manier van.
Zuid-Europa rekent op de nazomer
Het Europees Milieuagentschap (EEA) noteert dat in 2023 de gemiddelde zeetemperatuur rond Spanje en Italië pas half november onder de 20 °C daalde. Dat verlengt het seizoen voor badplaatsen die ooit afhankelijk waren van juli en augustus. In Andalusië melden hotels volgens de Spaanse federatie CEHAT een bezettingsgraad van 67 % in oktober, tegenover 48 % vijf jaar eerder.
De keerzijde: lokale waterbeperkingen door droogte zorgen voor spanningen tussen bewoners en toeristen. Gemeentes zoals Nerja of Albufeira beperken douches op stranden om drinkwater te sparen. De economische winst botst op ecologische grenzen.
Kreta en Cyprus zetten cijfers tegenover klimaatdruk
Kreta ontvangt jaarlijks ruim 400 000 bezoekers in oktober; Cyprus bijna evenveel. Volgens gegevens van Eurostat stijgt het aantal vluchten naar beide eilanden dan nog met 12 %. De Griekse toeristische organisatie GNTO benadrukt dat deze maanden cruciaal zijn voor werkgelegenheid buiten het hoogseizoen. Toch waarschuwt het Helleense Observatorium voor Toerisme dat kusterosie sneller toeneemt door warmere zeeën en stormfrequentie.
- Kreta: gemiddelde luchttemperatuur oktober – 25 °C, zeetemperatuur – 23 °C
- Cyprus: luchttemperatuur – 27 °C, zeetemperatuur – 24 °C
- Gemiddelde hotelprijs per nacht: €92 (Kreta), €110 (Cyprus)
Noord-Afrika lonkt met visumvrije routes
Marokko handhaaft sinds 2022 een visumvrij beleid voor EU-burgers tot negentig dagen verblijf, wat een sterke impuls gaf aan kuststeden als Agadir en Essaouira. Het ministerie van Toerisme meldt daar een stijging van 28 % aan Europese aankomsten in het vierde kwartaal van 2023. Temperaturen rond de 26 °C maken zonvakanties mogelijk zonder intercontinentale vlucht.
ReizenWaar naartoe deze zomer om de massa te vermijdenToch speelt er competitie: Turkije biedt vergelijkbare warmte maar met wisselkoersvoordeel door de zwakke lira. Voor reizigers betekent dat soms tot 35 % lagere prijzen voor gelijkaardige resortformules.
Atlantische eilanden als buffer tegen seizoensverlies
De Canarische Eilanden behouden hun rol als ‘veilig weer’-bestemming. Volgens AENA, de Spaanse luchtverkeersautoriteit, landden er vorig jaar in oktober meer dan vijf miljoen passagiers op Tenerife, Gran Canaria en Lanzarote samen — ruim boven pre‑pandemieniveau. De oceaan blijft er rond 23 °C dankzij de warme Canarische stroom.
Tabel: Gemiddelde temperaturen oktober (°C)
| Eilandengroep | Lucht | Zee |
|---|---|---|
| Tenerife | 26 | 23 |
| Cabo Verde | 29 | 25 |
| Madeira | 24 | 22 |
Luchtvaartmaatschappijen zoals Ryanair en Iberia Express voegen tijdelijk extra rotaties toe om het piekverkeer te spreiden. Maar hogere energiekosten dreigen die dynamiek af te remmen: brandstofprijzen stegen dit jaar met gemiddeld 14 %, wat tickets richting Atlantische eilanden duurder maakt dan naar Zuid‑Spanje.
Dichtbijvakanties winnen terrein door prijsdruk
Nederlandse en Belgische kustgemeenten merken dat wie niet kan of wil vliegen, vaker kiest voor korte verblijven aan eigen zee. In Zeeland rapporteert NBTC Holland Marketing een stijging van 11 % aan binnenlandse boekingen in oktober vergeleken met vóór corona. Strandcafés blijven langer open, maar personeel is schaars: seizoensarbeiders vertrekken zodra scholen beginnen.
Tussen winstverwachting en klimaatrekening
De verlengde zomer biedt economische ademruimte maar schuift ook verantwoordelijkheid door naar beleidsmakers. Sinds 2020 verplicht de Europese Commissie lidstaten om toeristische emissies mee te tellen in nationale klimaatrapportages. Dat kantelpunt — administratief maar symbolisch — maakt duidelijk dat elke extra zonvakantie ook CO₂‑gewicht meebrengt.
Wie dus in oktober nog zout water zoekt, beweegt zich niet alleen tussen golven maar ook tussen belangen: lokale economieën die langer kunnen draaien tegenover ecosystemen die korter kunnen herstellen. De vraag is niet of men nog kan genieten aan zee, maar hoe lang dat nog vanzelfsprekend blijft.
Zag net tickets naar Lanzarote voor €150 retour… twijfel niet lang meer 😉
Mensen onderschatten hoe heet Cyprus nog kan zijn in oktober — bijna té warm!
Tja, zolang er zon is zal er toerisme zijn. Cirkeltje rond.
Kleine foutjes hier en daar, maar verder toptekst 👍
Denk toch dat klimaatverandering uiteindelijk toerisme gaat breken…
Echt verrassend hoeveel data erin staan. Complimenten aan de redactie!
Soms denk ik: we reizen alleen om Instagram te vullen 📸
Nog nooit aan oktober-vakantie gedacht eigenlijk. Goed plan misschien…
Leuk idee voor een reportage: lokale bewoners interviewen over die langere seizoenen!
Zal wel drukker worden nu iedereen dit leest 😜
Iemand ervaring met waterbeperkingen in Portugal? Lijkt me lastig douchen na stranddag.
Zucht… weer een herinnering dat ik vakantie tekort heb 😢
Knap hoe de auteur verschillende perspectieven samenbrengt!
Lachen hoe men “lastminute” noemt wat eigenlijk gewoon paniekboekingen zijn 🤣
Duurzaam toerisme is blijkbaar nog steeds een modewoord zonder inhoud.
Kreeg meteen zin om mijn slippers uit de kast te halen 🙂
Waarom blijft niemand gewoon thuis en geniet van de herfstkleuren hier?
Tof stuk! Maar mis wel tips voor budgetreizigers 😕
Iets minder cijfers volgende keer aub, word er duizelig van 🤯
Kort maar krachtig artikel — precies wat ik nodig had voor mijn planning!
Zee 25 graden in Cabo Verde? Oké, ik pak m’n koffer al 🎒
Mensen willen zon, ongeacht wat het kost. Typisch menselijk gedrag 😆
Nooit gedacht dat Kreta zó druk was in oktober. Dat verklaart die dure hotels.
Ik vind het jammer dat Noord-Afrika steeds vergeten wordt, fijn dat dit genoemd wordt!
Zit iemand anders ook met het idee dat toerisme te afhankelijk is van warm weer?
Haha “de kalender verschuift” – klinkt bijna poëtisch 😍
Zolang Ryanair extra vluchten aanbiedt, blijft vliegen goedkoop toch?
Duidelijk geschreven! Veel beter dan die vage blogs vol reclame.
Lijkt me heerlijk om nog in oktober te zwemmen… zelfs al is het 20°C 🏖️
Mooie cijfers van Eurostat, maar wat zegt dat over kwaliteit van leven daar?
Tenerife blijft m’n favoriet! Altijd lekker weer en betaalbaar 🍹
Klinkt allemaal goed, maar tickets zijn écht niet meer te betalen tegenwoordig 🙄
Eindelijk eens een artikel zonder overdreven influencer-toon. Dank je!
Interessant hoe klimaatverandering hier eigenlijk een ‘toeristisch voordeel’ wordt genoemd… beetje wrang.
Zou leuk zijn als er ook bestemmingen buiten Europa werden genoemd.
Pfff, klimaatrapportages en regels… Laat ons gewoon genieten van zon 😂
Spelfoutje gespot: “kusterosie” moet volgens mij “kusterosieproblemen” zijn?
Cyprus was vorig jaar top! Warm, rustig en goedkoop eten. Aanrader!
Lijkt me leuk, maar ik vind het jammer dat alles draait om cijfers. Waar blijft de emotie?
Kleine tip: vermeld volgende keer ook wat over reisverzekering bij stormschade 😉
Ben ik de enige die liever kou heeft dan zand overal tussen m’n tenen?
“De economische winst botst op ecologische grenzen” — mooi gezegd!
Heb net m’n trip naar Madeira geboekt dankzij dit artikel ❤️
Zou Cabo Verde veilig zijn qua orkanen in oktober? Iemand ervaring?
Toch raar: iedereen klaagt over klimaatverandering maar boekt wel extra vluchten.
Mooie balans tussen cijfers en beleving, complimenten aan de schrijver!
Lachen om dat “nazomeren”. In Nederland noemen we dat gewoon herfst met een trui aan 😅
Kreta klinkt verleidelijk, maar 400.000 bezoekers in oktober? Dat is me te druk.
De focus ligt te veel op toerisme. Denk eens aan de locals die geen water meer hebben…
Waarom zou je naar Spanje gaan als Zeeland ook prima weer heeft tegenwoordig?
Bedankt voor deze info! Nu weet ik eindelijk waar ik naartoe wil dit najaar ☀️
Is het normaal dat vliegtickets naar de Canarische eilanden nu duurder zijn dan naar Azië? Belachelijk.
Goede analyse, vooral het stuk over waterbeperkingen. Dat hoor je zelden in reisartikelen.
Ik ben in oktober in Agadir geweest en het was heerlijk! 26 graden en lege stranden. Aanrader!
Haha, “veilig weer”-bestemming, dat klinkt als iets voor mijn oma 😂
Leuk stuk, maar die prijzen op Cyprus zijn echt absurd. €110 per nacht? Nee dank je!
Waarom wordt er niet meer gesproken over duurzaamheid? Dat is volgens mij het echte probleem hier.
Interessant artikel! Ik wist niet dat de zee bij Italië in oktober nog zo warm was. Misschien toch nog even boeken 😎